NASA'nın Dawn uzay aracı, Ceres'in buzlu kabuğunun altında gizli bir okyanusu keşfetti

Haberkolay.net – NASA'nın Dawn uzay aracı, Ceres'in buzlu kabuğunun altında gizli bir okyanusu keşfetti Asteroit kuşağında bir cüce gezegen olan Ceres'teki parlak noktalar, bugün aktif kalan bir yeraltı okyanusuna işaret ediyor. Mars ve Jüpiter arasındaki uçsuz bucaksız bir uzay bölgesi olan asteroit kuşağında milyonlarca kayalık cisim, zamansız bir kozmik dansta güneşin etrafında hareket ediyor. Dansçılar arasında kraliçe, kuşağın en büyük nesnesi ve güneş sisteminin ilk günlerinden kalma bir "fosil" olan Ceres'tir. 2007'de NASA , Ceres'i yakından incelemek için Dawn uzay aracını bölgesine fırlattı. Bilim adamları, cüce gezegeni araştırdıktan, kusurlarının izini sürdükten ve somurtkan özelliklerini inceledikten sonra, buranın bir zamanlar donmuş küresel bir okyanusa ev sahipliği yaptığını düşündüler. Pazartesi günü Nature dergisindeki yedi çalışmadan oluşan bir grup, Dawn'ın genişletilmiş görev verilerini inceliyor, Ceres'in donuk, cansız kabuğuna bakıyor ve bunun bir okyanus dünyası olduğuna dair kesin kanıtlar buluyor. NASA'nın Jet Propulsion laboratuvarında (JPL) gezegen bilimcisi ve altı yeni çalışmanın ortak yazarı Julie Castillo-Rogez, "Yeni sonuçlar Ceres'in içindeki sıvının varlığını doğruladı" diyor. Sıvıların keşfi, Dünya'ya en yakın cüce gezegen olan Ceres'in yaşanabilir bir dünya olabileceğini ima ediyor ve bu tür dünyaların yaşamı barındırma olasılığını artırıyor. Eski okyanusun tamamen donmamış olması bir sürprizdi. Andreas Nathues Ceres, daha ünlü kuzeninden yaklaşık 2,5 kat daha küçük bir mini Plüton'dur. Dawn, 2015'teki ana görevi sırasında tepeden tırnağa vızıldarken, uzay aracı, Ceres'in yüzeyinde 60 mil genişliğinde bir yara olan Occator kraterinin merkezinde gizemli parlak noktaları fotoğrafladı. İçeriden yansıyan keskin beyaz ışığın bir krater içindeki krater olduğu ortaya çıktı . NASA bilim adamları daha yakından bakmaları gerektiğine karar verdiler. Haziran ve Ekim 2018 arasında, görevi sona ererken Dawn, Ceres yüzeyinin 22 mil (35 km) yakınına taşındı. Castillo-Rogez'e göre bu, Dawn'ın görüntülemesinin çözünürlüğünü 10 kat artırarak gezegensel bilim insanlarına Occator'un jeolojisine ve bileşimine benzeri görülmemiş bir bakış sağladı. Pazartesi günkü çalışmalarda bilim adamları, kraterin altındaki sıvı ve Ceres içinde devam eden jeolojik faaliyetler için durumlarını ortaya koyuyorlar.   [caption id="attachment_6449" align="alignnone" width="750"] Occator kraterindeki parlak noktalar (daire içine alınmış).[/caption] Parlak noktalar Ceres'i anlamanın merkezinde, Occator'un parlak noktası var. Cerealia Facula olarak bilinen önceki araştırmalar, Cerealia'daki yansıtıcı parlaklığın, yüzeydeki tuz kalıntılarından kaynaklandığını ve geçmiş su aktivitesinin kanıtı olduğunu gösterdi. Peki su, kase şeklindeki Occator'a nasıl yerleşti? İki rakip teori vardı. Birincisi, tuzlu kalıntıların Occator'u yaratan etkinin sonucu olduğunu varsayarken, ikinci önerilen sıvılar hala Ceres'in yüzeyinin altından köpürüyordu. Dawn'ın yakın yaklaşımı bu sorunu ortadan kaldırmak için tasarlandı. Bir çalışmada , Castillo-Rogez'in dediği gibi, bir "tüten tabanca" bulundu: hidrohalit. Hydrohalite, su molekülleri ile çevrili sodyum klorür - deniz tuzu - oluşur. Dawn'ın kızılötesi haritalama cihazı tarafından elde edilen görüntüleri kullanarak, İtalyan ve ABD'li araştırmacılardan oluşan bir ekip, hidrohalitin kusursuz kızılötesi sinyalini buldu. Dünya dışında ilk kez keşfedildi. Castillo-Rogez, bunu "büyük bir keşif" olarak nitelendiriyor ve ancak yakın zamanda, muhtemelen "yaklaşık 100 yıldan daha kısa bir süre önce" ortaya çıkmış olması gerektiğini açıklıyor. Bugün Ceres'de sıvının devam ettiğine dair sağlam kanıtlar sağladığını söylüyor, ancak bunun küresel bir okyanus mu yoksa sıvı cepleri mi olduğu henüz belirlenmedi. [caption id="attachment_6450" align="alignnone" width="768"] Kompozisyondaki farklılıkları vurgulayan bir Cerealia Facula mozaiği.[/caption] Dawn bilim adamları, Occator ve çevresindeki bölgenin yerçekimi verileriyle birleştiğinde , yeraltı sıvı rezervuarının geometrisini çıkarabildiler. Diğer iki çalışma, araştırmacıların parlak noktanın kalınlığını incelemelerine ve yaşlandırmalarına izin verdi . Kompozisyon, Cerealia'nın çarpma kraterinden önemli ölçüde daha genç olduğunu gösteriyor. Muhtemelen bir impaktör Ceres'e çarptı ve yaklaşık 22 milyon yıl önce Occator'u kurdu. Çarpmanın ardından, sıvıdan oluşan küçük bir "eriyik odası" oluştu ve içindeki tuzlu sıvı, yaklaşık iki milyon yıl önce Cerealia'nın yapısını oluşturmak için yüzeye çıktı. Max Planck Güneş Sistemi Araştırmaları Enstitüsü'nde gezegen bilimci ve yeni çalışmalardan birinin ilk yazarı olan Andreas Nathues, "Occator'daki bazı düşük aktivitelerin muhtemelen hala devam ettiği sonucuna vardık" diyor. "Eski okyanusun tamamen donmamış olması bir sürprizdi." Dawn'ın görüntüleri, Ceres'teki başka bir yüzey özelliğini açıklamaya da yardımcı oluyor. Cerealia'nın doğusunda, bir dizi daha ince, daha dağınık parlak noktalar olan ve aynı zamanda tuz kanıtı gösteren Vinalia Faculae bulunur. Araştırmacılar, iki bölge arasındaki farkın, Vinalia'nın Ceres iç organlarının derinliklerinden daha derin bir sıvı kaynağından beslendiği için ortaya çıktığını düşünüyor. Sıvı, tuzlu tortuları geride bırakarak donduğu yüzeye çatlaklardan geçer. Soğuk kalpler Castillo-Rogez, son yirmi yılını güneş sistemimizdeki buzlu dünyaların evrimini inceleyerek, nasıl olduklarını anlamaya çalışarak geçirdi. Jüpiter'in ayı Io gibi bazı gök cisimleri, gezegenleriyle yerçekimsel etkileşimler yoluyla iç ısı üretir - bu süreç "gelgit ısınması" olarak bilinir. Bu süreç, bu dünyaların nasıl geliştiğine hükmedebilir. Castillo-Rogez çalışmaları orta boy kozmik dünyalar odaklanmıştır yok böyle Satürn'ün uyduları Iapetus ve Phoebe olarak bu ısıtma tecrübe. Ceres gibi cüce gezegenlerin kalpleri soğuktur. Gelgit ısınması yaşamazlar ve atmosferi olmadığı için ısıyı da hapsetmezler. Isı olmazsa su donar. Ancak Dawn'dan elde edilen veriler artık Castillo-Rogez gibi bilim adamlarının, bu tür kozmik cisimlerin, tuzlu sıvıların ve hidrohalit gibi bileşiklerin rolü sayesinde, çok uzun süre sıvı suyu başka şekillerde tutabildiğini göstermesine izin veriyor. Çok fazla ısı üreten etki olayları, buzlu evrimin başlıca itici gücü olabilir ve oluşturdukları kısa ömürlü eriyik odaları, uzaylı yaşam için "geçici" yaşanabilir odalar olabilir. NASA bilim adamı ve ortak yazar Lynnae Quick, bu tür odaların okyanus dünyalarında ve buzlu aylarda ortaya çıkma şansı sağlayabileceğine inanıyor. Güneş sistemimiz hakkında daha fazla şey öğrendikçe okyanus dünyaları giderek daha yaygın hale geliyor. Satürn'ün kartopu ayı Enceladus ve iç okyanusları barındırdığına inanılan Jovian uyduları Ganymede ve Europa var. Daha da ileride, güneş sisteminin kenarında okyanus dünyaları varlığını sürdürebilir. Pluto, (başka soğuk yürekli cüce gezegen incelenmesi soğuk çaba harcanmadan resmi gezegen statüsünden indirgenen NASA'nın Yeni Ufuklar uzay aracı ile), araştırmacılar için kanıtlar buldular onun donmuş kabuğu altında küresel sıvı okyanusta 2016 yılında. Nathues, "Belki de Ceres gibi daha fazla nesne vardır," diye düşündü. Bu buzlu cisimlerin evriminin geniş kapsamlı sonuçları vardır: Suyun olduğu yerde yaşam potansiyeli vardır. Güneş sisteminin okyanus dünyalarını gözlemlemek, bilim insanlarının ne kadar yaşanabilir olduklarını değerlendirmelerini sağlayacak ve NASA'nın Şafağı bize içeriden bir iz bıraktı. Plüton'un da bir yeraltı okyanusunu sakladığına inanılıyor. Okyanus dünyaları Birçok astrobiyoloğun gözleri Mars'ta . Dünyanın komşusu, eski yaşamın işaretlerini aramak için tasarlanmış yeni başlatılan bir dizi görevin ana hedefi . Ancak okyanus dünyaları, yabancı formlar için de sığınak sağlayabilir. Önümüzdeki on yıllarda iki gezegenler arası sonda ile bir dizi okyanus dünyası keşfedilecek. Hem NASA hem de Avrupa Uzay Ajansı (ESA), NASA bilim adamlarının hayatı kontrol etmek için en iyi yer olabileceğine inandıkları bir dünya olan Jüpiter'in ayı Europa'ya uzay aracı gönderecek . ESA'nın JUICE olarak bilinen uzay aracı, yeraltı okyanuslarını koruduğuna inanılan büyük Jovian uyduları olan Ganymede ve Callisto'nun yanından geçecek. Dawn, bu uzay araçlarının orada ne bulabileceğini anlamanın yolunu açıyor. Castillo-Rogez, "Dawn görüntülerinden elde edilen benzeri görülmemiş çözünürlük, Europa ve Ganymede'nin gelecekteki gözlemlerini desteklemek için iyi bir referans sunuyor" diyor. Gezegen bilimcileri daha ileriye bakmaya ve buzlu aylara görevler planlamaya başlarken, Castillo-Rogez, bunun NASA'nın Dawn'ından veri analizinin sadece başlangıcı olduğunu ve Dawn misyonu tarafından birçok sorunun açıldığını söylüyor. Occator'dan elde edilen sonuçlar, son günlerinde Dawn tarafından Dünya'ya geri gönderilen verilerin yalnızca bir kısmını kapsıyor. Ekibin keşfi, Ceres'in "aday" bir okyanus dünyasından kesinliğe yükseltilmesini sağladı, ancak şimdi çözülmesi gereken yeni gizemler var. Ceres gibi buzlu uyduların ve buzlu cisimlerin yaşamı barındırıp barındırmayacağını veya geçmişte barındırıp barındırmayacağını yeterince belirlemek için, yüzeyin altındaki ortamın doğasının açıkça anlaşılması gerekir. Nathues, "Okyanus hakkında daha ayrıntılı soruları yanıtlamak için bir kara aracı görevine ihtiyacımız olacaktı" diyor. Castillo-Rogez, NASA'ya sunulmak üzere, Vinalia Faculae'ye örnek bir geri dönüş görevi görecek ve bilim adamlarının yaşanabilirliği değerlendirmelerine ve yüzeydeki organik maddenin durumunu incelemelerine olanak tanıyan bir konsept çalışmasının tamamlandığını belirtti. Böyle bir misyonun NASA'nın uzun vadeli planlama komitesi tarafından olumlu bir şekilde görülüp görülmediği 2022'ye kadar bilinmeyecek. Dawn, 1 Kasım 2018'de resmi olarak emekliye ayrıldı ve görevine son verdi. Yüzeyi kirletebileceği korkusuyla kasıtlı olarak gezegene çarpmadı. Sonda, Ceres çevresindeki yörüngede yalnız bir nöbet tutmaya devam ediyor ve önümüzdeki yirmi yıl boyunca bunu yapması muhtemel. Örneklere geri dönersek, Dawn, geçmiş başarının bir anıtı olan tepede yörüngede dönecek. Kaynak: https://www.cnet.com/features/nasas-dawn-spacecraft-discovers-a-hidden-ocean-under-ceres-icy-shell/