Hayat kurtaran köpekler, arama kurtarma ekiplerinin sağ kolu

- Arama kurtarma köpekleri, deprem enkazındaki insanların çıkarılmasında önemli rol oynuyor- Arama kurtarma ekiplerinin en büyük yardımcısı olan köpekler, enkaz altındaki kişilerin bulunmasında zaman zaman teknolojik aletlerden daha iyi çalışıyor ve doğru tespitlerde bulunuyor- Veteriner Hekim Köpek Eğitim Uzmanı Tarkan Özvardar:- "İnsan kokusuna odaklı olarak çalışır, hava koklar, havadaki insana ait koku moleküllerini takip ederek yoğunlaşmasına göre bölgeyi işaretleyip havlayarak 'burada canlı var' sinyali verirler"- "Arama köpekleri başka bir canlının kokusuna reaksiyon vermez. Mesela bir kedinin veya köpeğin kokusuna tepki göstermez. Canlı insana organize edilir"

Genel 31.10.2020, 14:18
13
Hayat kurtaran köpekler, arama kurtarma ekiplerinin sağ kolu

ANKARA (AA) - MUHAMMED NURİ ERDOĞAN - Uzman ekiplerce büyük bir titizlikle yetiştirilen arama kurtarma köpekleri deprem sonrasında canlıların enkazdan kurtarılmasında önemli rol oynuyor.

Arama kurtarma köpeklerinin önemi, 1999 yılında meydana gelen Gölcük depremiyle çok daha iyi anlaşıldı. Bunun üzerine çeşitli sivil toplum ve kamu kuruluşlarında arama kurtarma köpeklerinin eğitimine hız verildi.

Uzmanlara göre arama kurtarma köpekleri, enkaz altındaki canlı kişilerin çıkarılmasında zaman zaman teknolojik aletlerden daha iyi çalışıyor ve doğru tespitlerde bulunuyor. Bunun en yakın örneği İzmir depreminde yıkılan binaların enkazında sürdürülen kurtarma çalışmalarında yaşandı. Seferihisar açıklarında dün yaşanan 6,6 büyüklüğündeki depremin ardından bölgeye gönderilen 20 arama kurtarma köpeği, birçok kişinin enkaz altından çıkarılması çalışmalarında önemli görevler yaptı.

Bir köpeğin, arama kurtarma veya iş köpeği olması için saf ırka sahip olma zorunluluğu bulunmuyor. Köpekte oynamayı ve iş birliğini sevmesi, düzgün bir ortopedisi ile sinir sisteminin kuvvetli olması gibi özellikler aranıyor. Enkaz çalışmalarında kullanılan arama köpeklerinin çevik olması da büyük önem taşıyor.

- AFAD bünyesindeki arama kurtarma köpekleri sıkı eğitimden geçiyor

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) bünyesindeki arama kurtarma köpekleri, kentsel arama kurtarma ve doğada arama kurtarma çalışmalarında görev alıyor. Enkaz altında kalan veya doğada kaybolan canlıların yerini belirlemek için çalışıyor.

Genellikle eğitmeni de olan bu köpekler AFAD arama kurtarma uzmanı ile ekip halinde hareket ediyor. Uzman ve köpek, birlikte bir AFAD Köpekli Arama Kurtarma Timi'ni oluşturuyor.

AFAD teşkilatında görev alabilecek köpeklere, henüz yavruyken özel testler uygulanıyor. Sadece gerekli şartları taşıyanlar aday olarak seçiliyor ve AFAD Köpek Eğitim Merkezlerinde eğitime kabul ediliyor.

Aday köpekler, AFAD Köpek Eğitim Merkezlerinde iki yıllık yoğun bir eğitimden geçiyor. Basit komutları almayı öğrendikleri "temel itaat", yemek ve tuvalet gibi becerileri aldıkları "temel beceri", karmaşık komutları uygulayabildikleri "ileri itaat", belirtilen herhangi bir kişiye itaat ve iz sürme gibi kompleks becerilere sahip oldukları "ileri beceri" eğitimi alıyor. Bunların yanı sıra iz sürme, arama kurtarma, gaz sızıntısı, yangın ve doğal tehlike bildirme gibi eğitimlerden geçiyor.

Eğitimlerini başarıyla tamamlayan aday köpekler, eğitmeni ile birlikte Köpekli Arama Timleri Yeterlilik Sınavı'na giriyor. Daha sonra köpeğin yer aldığı tim, iki yılda bir yapılan sınav ile komisyon karşısında özel parkurda sınava tabi tutuluyor. Başarılı olması halinde sertifikalandırılıyor ve böylece aday köpekler AFAD teşkilatının bir üyesi oluyor.

- "Kan basıncı yükselince koku yoğun şekilde ortaya çıkar"

Veteriner Hekim Köpek Eğitim Uzmanı Tarkan Özvardar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, arama kurtarma köpeklerinin canlı insan kokusuna odaklı çalıştığını belirtti.

Bu köpeklerin havayı koklayıp havadaki insana ait koku moleküllerini takip ederek yoğunlaşmasına göre bölgeyi işaretleyip havlayarak, 'burada canlı insan var' sinyali verdiğini dile getiren Özvardar, "Canlı insanda kalp atımlarıyla birlikte kan dolaşımı şekilleniyor. Özellikle de enkaz altında kalmış bir insanda bu koku çok yoğun olur. Çünkü korku ve endişeye bağlı olarak yükselen adrenalin vücuttaki kan basıncını daha da yükseltir ve koku çok yoğun bir şekilde ortaya çıkar. Günümüzdeki teknoloji de dahil hiçbir alet köpeğin burnu kadar hassas ve kuvvetli değil." dedi.

Özvardar, köpeklerin burun hassasiyetlerinin yaratılışlarından gelen bir özellik olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"Arama köpeklerinin burnunu iyi kullanması, insanla ilişkisinin, itaat ve oyun algısının iyi olması gerekiyor. Arama köpeği, 'Canlıyı bulursan oyuncağına kavuşursun' koşullandırılmasıyla bağdaştırılıyor. O yüzden havlama öğretiliyor, canlıya, kokuya ulaştığında havlamaya başlıyor ve orayı işaret ediyor. Aslında istediği, oyuncağı. Arama kurtarma köpekleri küçüklükten itibaren katı bir itaat programından geçer. Özellikle gerçek senaryolara hazırlanan köpekler katı bir itaat programından geçirilirler. Bu programla köpeğin kontrol altına alınması, sahip ve yönetici ile ilişkilendirilmesi oluşturulur. Daha sonra yönlendirme ve çeviklik öğretilir. Bu da enkazdaki veya diğer çeşitli engelleri aşması için yapılır. Mesela enkazdaki bir bacaya insan sığamıyor ama arama köpekleri kokuyu takip ederek sürüklenme yapabiliyor. Arama köpekleri başka bir canlının kokusuna reaksiyon vermez. Mesela bir kedinin veya köpeğin kokusuna tepki göstermez. Canlı insana organize edilir. Bu arada enkazda hayatını kaybetmiş insana da reaksiyon vermemesi gerekiyor. O işi yapanlar kadavra köpekleridir."

Yorumlar (0)
15
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Osasuna 16 21
10. Athletic Bilbao 15 20
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 16 8